تبليغاتX
پرسش از فرنود حسنی

پرسش از فرنود حسنی

نوشته شده نوید زراعتی   

Secure Socket Layer , یا همان SSL یک تکنولوژی استاندارد و به ثبت رسیده برای تامین ارتباطی امن مابین یک وب سرور و یک مرورگر اینترنت است. این ارتباط امن از تمامی اطلاعاتی که ما بین وب سرور و مرورگر اینترنت ( کاربر) انتقال میابد , محافظت میکند تا در این انتقال به صورت محرمانه و دست نخورده باقی بماند. SSL یک استاندارد صنعتی است و توسط ملیونها وب سایت در سراسر جهان برای برقراری امنتیت انتقال اطلاعات استفاده میشود. برای اینکه یک وب سایت بتواند ارتباطی امن از نوع SSL را داشته باشد نیاز به یک گواهینامه SSL دارد.
زمانیکه شما میخواهید SSL را بر روی سرور خود فعال کنید سؤالات متعددی در مورد هویت سایت شما ( مانند آدرس سایت ) و همین طور هویت شرکت شما ( مانند نام شرکت و محل آن) از شما پرسیده میشود. آنگاه سرور دو کلید رمز را برای شما تولید میکند , یک کلید خصوصی (Private Key) و یک کلید عمومی (Public Key). کلید خصوصی به این خاطر , این نام را گرفته است , چون بایستی کاملا محرمانه و دور از دسترس دیگران قرارگیرد. اما در مقابل نیازی به حفاظت از کلید عمومی نیست و این کلید در قالب یک فایل درخواست گواهینامه یا Certificate Signing Request که به اختصار آنرا CSR مینامیم قرارداده میشود که حاوی مشخصات سرور و شرکت شما بصورت رمز است. آنگاه شما باسیتی که این کد CSR را برای صادرکننده گواهینامه ارسال کنید. در طول مراحل سفارش یک SSL مرکز صدور گواهینامه درستی اطلاعات وارد شده توسط شما را بررسی و تایید میکند و سپس یک گواهینامه SSL برای شما تولید کرده و ارسال میکند.وب سرور شما گواهینامه SSL صادر شده را با کلید خصوصیتان در سرور و بدور از دسترس سایرین مطابقت میدهد. سرور شما آنگاه امکان برقراری ارتباط امن را با کاربران خود در هر نقطه دارد.
نمایش قفل امنیت SSL
پیچیده گیهای یک پروتکل SSL برای کاربران شما پوشیده است لیکن مرورگر اینترنت آنها در صورت برقراری ارتباط امن , وجود این ارتباط را توسط نمایش یک قفل کوچک در پایین صفحه متذکر میشود.و در هنگامی كه شما روی قفل كوچك زرد رنگی كه در پایین صفحه IE نمایش داده میشود دوبار كلیك میكنید باعث نمایش گواهینامه شما به همراه سایر جزئیات می شود.گواهینامه های SSL تنها برای شرکتها و اشخاص حقیقی معتبر صادر میشوند. به طور مثال یک گواهینامه SSL شامل اطلاعاتی در مورد دامین , شرکت , آدرس , شهر , استان , کشور و تاریخ ابطال گواهینامه و همینطور اطلاعاتی در مورد مرکز صدور گواهینامه که مسؤول صدور گواهینامه میباشد.زمانیکه یک مرورگر اینترنت به یک سایت از طریق ارتباط امن متصل میشود , علاوه بر دریافت گواهینامه SSL ( کلید عمومی) , پارامترهایی را نظیر تاریخ ابطال گواهینامه , معتبر بودن صادرکننده گواهینامه و مجاز بودن سایت به استفاده از این گواهینامه نیز بررسی میکند و هرکدام از موارد که مورد تایید نباشد به صورت یک پیغام اخطار به کاربر اعلام میدارد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 1387/02/04ساعت 15:11  توسط فرنود حسنی  | 

سیستم های اطلاعات جغرافیایی (Geographic Information Systems) که از این پس GIS نامیده می شوند سیستم های کامپیوتری هستند که جهت ذخیره و بکارگیری اطلاعات جغرافیایی از آنها استفاده می شود.

سامانه مدیریت ارتباطات شهرداری تهران (سما ) -  مدیران سازمانهای دولتی و خصوصی، مسئول تصمیم گیری لازم برای معرفی GIS در سازمان مربوطه و تعیین موارد استفاده و کاربردهای مختلف آن هستند.

سیاست گزاران و مسئولان دولتی برای رقومی نمودن نقشه های خطی موجود و تبدیل آنها به شکل رقومی قابل استفاده در GIS ، متحمل هزینه های هنگفتی می شوند.

امروزه داشتن درک بهتری از GIS به منظور استفاده بهینه از آن، برای مدیران و تصمیم گیران و کاربران این سیستمها ضروری است.

به طور کلی یک سیستم اطلاعات جغرافیایی برای جمع آوری، ذخیره، تجزیه و تحلیل داده هایی استفاده می شود که موقعیت جغرافیایی آنها یک مشخصه اصلی و مهم محسوب می شود به عبارت دیگر این سیستم ها برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل کلیه اطلاعاتی که به نحوی با موقعیت جغرافیایی در ارتباط هستند بکار برده می شوند.

این اطلاعات ممکن است به صورت نقشه، جداولی از داده ها و یا فهرست هایی از اسامی یا آدرسها باشند و کار کردن با این حجم زیاد داده ها با روشهای معمولی و غیرکامپیوتری بسیار مشکل و وقت گیـر و در بعضـی مـوارد حتـی غیـر ممکـن است. هنگامـی که همین داده هـا وارد یک GIS می شوند می توان براحتی انواع پردازش ها و تجزیه و تحلیلها را با صرفه جوئی در هزینه و زمان انجام داد.

به طور کلی در یک سیستم اطلاعات جغرافیایی، اطلاعات به دو شکل اساسی ارائه خواهد شد: نقشه ها / جداول

اولین نمونه از یک GIS ملی، GIS کانادا یا CGIS بوده، که از سالهای آخر دهه 60 به این طرف به طور پیوسته استفاده شده است. همچنین در اروپا سیستم CORINE که یک GIS است توسط جامعه اروپا در حال شکل گیری است و به طور گسترده ای برای آنالیزهای کشاورزی و سایر موارد کاربری اراضی توسط کشورهای عضو بکار گرفته خواهد شد.

 GIS  چهار قابلیت اساسی را در رابطه با داده های مکانی فراهم می آورد: 

 1)ورودی داده ها (Input)
2)مدیریت داده ها که عبارت است از ذخیره و بازیابی داده ها
 (Data Storage And Retrieval)
3)پردازش و تجزیه و تحلیل داده ها
(Manipulation And Analysis)
4)خروجی داده ها (Output) 
 
GIS نباید با یک سیستم کارتوگرافی که نقشه ها را به طور اتوماتیک ذخیره می کند، اشتباه گرفته شود و چیزی که GIS را از سیستم های تهیه نقشه مجزا می سازد، همان توانایی ترکیب کردن داده هاست. قابلیت اصلی سیستم های کارتوگرافی ایجاد نقشه هایی است که به صورت رقومی در کامپیوتر ذخیره می شوند امـا اطلاعـاتـی که از ترکیـب لایه های مختلفـی از داده ها به روشهای مختلف و با دیدگاههای مختلف بدست می آیند عملکرد اساسی یک GIS می باشد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 1387/02/04ساعت 15:8  توسط فرنود حسنی  | 

امیرحسین عبدالمجید

  تعریف اینترانت
به زبان ساده، اینترانت اصطلاحی توصیفی است که به شبکه داخلی سازمان هایی اطلاق می شود که از خدمات اینترنت از قبیل شبکه جهان گستر وب، پروتکل انتقال فایل[2]، گوفر[3]، صندوق پست الکترونیکی[4]، گروههای خبری[5]، گفتگوی اینترنتی[6] و کنفرانس های صوتی و تصویری بهره می گیرند اما با حد و مرزهای فیزیکی و فرآیندهای داخلی و ویژه سازمان منطبق شده اند، به طوری که اطلاعات قابل اعتماد و سودمندی را فقط برای کارکنان آن سازمان و نه برای جامعه اینترنت فراهم می آورند (گیلوری، 1378، ص 109).
به عبارت دیگر در یک جمله ساده می توان گفت که اینترانت یک اینترنت خصوصی است.
 
تاریخچه اینترانت
اینترانت تاریخچه جداگانه ای ندارد چرا که یکی از دستاوردهای اینترنت به شمار می رود و در واقع چند سالی پس از آنکه اینترنت در دهه 70 میلادی شکل یک شبکه گسترده جهانی را به خود گرفت و در اوایل دهه 90 میلادی به ساختار گسترده خود تبدیل شد و عصر اطلاعات را به واقعیت نزدیکتر کرد، اینترانت و اکسترانت نیز در این عرصه به ظهور رسیدند.
در ایران نیز به طور دقیق مشخص نیست که از چه سالی استفاده از اینترانت آغاز شده است. در این رابطه بابایی و دیگران (1378) اظهار می دارند که به گفته محسنی نیا، مسئوول سابق واحد مهندسی شبکه اداره کل آمار و اطلاعات وزارت کشاورزی، این وزارتخانه که از جمله مؤسسات پیشرو در این زمینه است، از سال 1374 توانسته است از خدمات شبکه جهانی اینترنت استفاده نماید. سپس اداره کل آمار و اطلاعات این وزارتخانه با ایجاد اینترانت توانسته است اطلاع رسانی و ارائه خدمات به متقاضیان و کارکنان را با روشی آسان و سریع انجام دهد. در این شبکه خدمات اطلاعاتی از جمله اخبار و رویدادها، آمار کتابهای موجود در کتابخانه اداره کل آمار و اطلاعات، و ارتباط با سایت های کشاورزی مرتبط ارائه می شود. علاوه بر این تصاویری از دیدنی های ایران همراه با موسیقی نیز قابل استفاده است. در همین زمینه، نقیب زاده مشایخ- رئیس سابق انجمن انفورماتیک ایران- می گوید: «شاید اطلاع دقیقی در مورد اینکه اولین اینترانت در کشور ما کجا و در چه سازمانی نصب شده است وجود نداشته باشد اما تا جایی که من اطلاع دارم اولین اینترانت «جامع» ایران در دی ماه 1375 در معاونت پژوهشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نصب و راه اندازی شده است. این سیستم که موسوم به شبکه ملی بهداشتی و زیست پزشکی کشور است، یک سیستم بزرگ اطلاع رسانی می باشد که تماماً در محیط یکپارچه وب و به صورت دو زبانه عمل می کند».
 
قابلیتهای یک اینترانت
یک اینترانت می تواند از قابلیتهای زیر برخوردار باشد:
●  به اشتراک گذاشتن اسناد و مدارک
●  ارائه خدمات اینترنت
●  پیام رسانی
●  دسترسی مطمئن
●  جستجو و بازیابی
●  امکان دسترسی آسان
●  مبتنی بودن بر پایگاه داده ها و بانک های اطلاعاتی
 
ایجاد یک اینترانت
ایجاد یک شبکه اینترانت شباهت بسیاری به ایجاد یک وب سایت دارد تنها فرق آن این است که در اینترانت به ابزاری جهت محدود نمودن دسترسی، تنها برای اعضای شرکت یا سازمان نیز نیاز است چون TCP/IP قابلیت بالقوه دسترسی به سرویس دهنده شما را به همه افراد استفاده کننده از اینترنت می دهد. برای استفاده از یک شبکه اینترانت ابتدا باید به اینترنت وصل شد و سپس شبکه اینترانت را از طریق زیر راه اندازی نمود:
1. ثبت سایت
2. طراحی صفحات
3. برنامه نویسی وتهیه بانک های اطلاعاتی
4. ایجاد ارتباط بین صفحات و بانک های اطلاعاتی
 
اندازه و گستردگی اینترانت
اندازه و گستردگی عامل مهمی در طراحی شبکه است اما تاثیری در ارتباطات مجموعه سرویس گیرندگان که پیکره اصلی اینترانت را تشکیل می دهند، ندارد. هیچ چیز شما را به محدود کردن شبکه وب در یک ساختار نزدیک به هم و فشرده و لزوماً یکپارچه در محیط بسته نمی کند. به هر اندازه ای که امکانات و شرایط شما اجازه می دهد، یک اینترانت می تواند بزرگ باشد.
 
بهترین نرم افزار یک اینترانت
اینترانت ها می توانند از هر نرم افزاری برای ارتباطات TCP/IP استفاده کنند، اما عملی ترین راه دسترسی به اینترانت استفاده از وب و مرورگر[7] می باشد چرا که آنها از مزیت های اینترنت همچون استقلال سیستم عامل و حداقل نیازهای نصب و راه اندازی برخوردارند. نرم افزارهایی که از رابط مرورگر استفاده می کنند، برای ده ها میلیون کاربر در سطح جهانی یا هزاران کاربر در درون شرکت یا سازمان قابل استفاده می باشند. همچنین شرکتها و سازمان هایی که از این قبیل برنامه ها استفاده می کنند ناچار به نصب نرم افزارهای اضافی بر روی رایانه های کاربران نمی باشند (حسن زاده، 1377).
از نظر بنزینگ (1378) یکی از مزایای مهم این دسترسی، عدم محدودیت آن به موقعیت فیزیکی و محلی است. استفاده کنندگان می توانند از ساختمان های مختلف شرکت یا سازمان یا از یک کنفرانس در شهر دیگر یا هر مکانی که امکان دسترسی به اینترنت وجود دارد، به شبکه اینترانت وصل شوند.
 
راههای تامین امنیت شبکه اینترانت
همانطور که اشاره شد، چون TCP/IP قابلیت بالقوه دسترسی به سرویس دهنده شما را به همه افراد استفاده کننده از اینترنت می دهد، نیاز به ابزاری برای محدود کردن دسترسی می باشد. بدین منظور باید از اجزایی به نام «دیوارآتش»[8] برای برقراری امنیت شبکه اینترانت استفاده نمود. بابایی و دیگران (1378) در مقاله خود به       روش های زیر برای تامین امنیت شبکه اینترانت و کنترل دسترسی افراد مختلف اشاره می کنند:
●  روش شناسایی:
این روش متداول ترین روش برقراری امنیت شبکه می باشد که در سیستم به کاربران «نام کاربر»[9] و «کلمه عبور»[10] اختصاص داده می شود تا کاربران برای ورود به سیستم و استفاده از اطلاعات و خدمات آن از نام کاربر و کلمه عبور مخصوص به خود استفاده کنند. به عبارتی افراد برای ورود دارای نوعی مجوز هستند و به کسانی که دارای مجوز نباشند اجازه عبور داده نخواهد شد.
●  روش رمز کردن اطلاعات:
در این روش اطلاعات رمزگذاری شده و به گونه ای دستکاری می شود که تنها افراد مجاز، توانایی خواندن آنها را داشته باشند. برای این کار نرم افزارهای مختلفی وجود دارد از جمله نرم افزاری که از الگوریتم های ریاضی بسیار پیچیده برای رمزگذاری استفاده می کند. در این سیستم از دو کلمه عبور عمومی و اختصاصی استفاده می شود. کلمه عبور عمومی نقش قفل را دارد و برای رمز کردن اطلاعات از آن استفاده می شود. از کلمه عبور اختصاصی برای بازگشایی اطلاعات استفاده می گردد. بنابراین تنها، کاربری که کلمه عبور اختصاصی را دارد قادر است اطلاعات را بازگشایی کرده و به محتوای اصلی آن پی ببرد.
البته امکان شکسته شدن یا کشف این کلمه های عبور وجود دارد. بنابراین سعی بر این است تا در ایجاد این کلمه های عبور از تعداد بیت های بیشتری استفاده شود. این کار باعث خواهد شد تا رمزگشایی توسط افراد غیرمجاز مشکل تر شود. برای مثال، اگر یک کلمه عبور 40 بیتی داشته باشیم مدت زمانی که طول می کشد تا این کلمه عبور رمزگشایی شود یا اصطلاحاً شکسته شود، 24 ساعت خواهد بود. بنابراین با استفاده از این ابزار   می توان اطلاعات را به صورت رمز در آورد و آنها را ایمن کرد و با این اطمینان که افراد غیرمجاز به آسانی توانایی استفاده از آنها را ندارند، اطلاعات مورد استفاده قرار گیرد.
 
رابطه اینترانت با اکسترانت
امروزه از به هم پیوستن اینترانت ها، شبکه های گسترده اکسترانت[11] ایجاد می شود. بنا به تعریف «اکسترانت» عبارت است از مجموعه ای از اینترانت ها که توسط هر یک از روش های ارتباطی نظیر Dial up، ارتباط فیزیکی مستقیم، ماهواره، شبکه مخابراتی و غیره به یکدیگر متصل هستند . با استفاده از اکسترانت ها، شرکت ها و سازمان های مختلفی می توانند دفاتر مختلف خود را در یک شهر یا کشور با استفاده از روش های گوناگون ذکر شده فوق به همراه روش های امنیتی محدود وکنترل شده مرتبط سازند. با این روش کاربران مجاز می توانند از راه های دور با مجوزهای مربوطه از شبکه استفاده کنند. برای مثال شرکت فورد دارای اکسترانتی است که 15000 فروشنده را در نقاط مختلف به یکدیگر ارتباط می دهد (کامینگس[12]، 1997).
در حقیقت شبکه های اینترانت و اکسترانت همانند شبکه های محلی و گسترده(LAN وWAN) ولی با مشخصات خاص خود می باشند. این شبکه ها را از نظر پهنای باند، پروتکل، امنیت و دامنه به صورت زیرمی توان مقایسه نمود:


  جدول 1: مقایسه اینترانت و اکسترانت

 

اینترانت

اکسترانت

پهنای باند

زیاد

کم

پروتکل

پروتکل های اینترنت

پروتکل های اینترنت

امنیت

معمولی به زیاد

کم به معمولی

دامنه

ساختمان ومجموعه ساختمان ها

شهر وکشور


 اینترانت و کتابداران
با به کار گیری اینترانت ها می توان اطلاعات را به صورت الکترونیکی به اشتراک گذاشت. در حقیقت اینترانت ها روشی مؤثر برای انتقال و حفظ اطلاعات هستند و ارتباطات و همکاری های بین سازمانی را تسهیل می نمایند. اینترانت ها برای نگهداری اطلاعاتی که روز آمد کردن آنها در حالت چاپی دشوار است، بسیار مناسب می باشند. کتابداران می توانند با استفاده از اینترانت- که از استانداردها و ابزار موجود بر روی اینترنت که به سادگی در دسترس می باشد و سبب موفقیت جهانی این شبکه گردیده است- به ایجاد ارتباطات مؤثر درون سازمانی و همچنین آرشیو نمودن اطلاعات مهم بپردازند. کتابدارانی که با ابزار و فنون استفاده از اینترنت آشنا هستند، برای برآوردن نیازهای خود می توانند از اینترانت استفاده نمایند. همچنین می توان از اینترانت برای اشاعه و توزیع اطلاعات لوح های فشرده[13] استفاده کرد. کتابداران می توانند با استفاده از اینترانت، دسترسی شبکه ای به لوح های فشرده را فراهم نمایند تا استفاده کنندگان بتوانند به طور همزمان از آنها استفاده کنند.
علاوه بر این، کتابداران می توانند از شبکه اینترانت به عنوان یک تابلوی اعلانات[14]پیوسته برای ارسال مدارک و ارائه مقررات و خط مشی کتابخانه استفاده کنند و مدارک امانتی، وضعیت درخواست امانت بین کتابخانه ای و دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی تجاری را بر روی شبکه اینترانت ارائه کنند (نوتس[15]، 1999 ).
  
کاربرد اینترانت در کتابخانه ها
استفاده از فن آوری های اطلاعاتی باعث افزایش توانایی کتابخانه ها در سازماندهی و اشاعه اطلاعات می شود. همچنین فن آوری اطلاعات سرعت دسترسی به اطلاعات را افزایش می دهد و دسترسی از راه دور و دسترسی تمام وقت به اطلاعات را میسر می سازد. برخی از مزایای به کار گیری فن آوری اطلاعات در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی عبارت است از: افزایش دسترسی به منابع، بهبود خدمات موجود، ارائه خدمات جدید و برجسته کردن وجهه کتابخانه (کریزمن[16]، 1384). در حوزه فن آوری اطلاعات، اینترانت ها تحولی مهم در عصر حاضر به شمار  می آیند. برخی از کاربردهای اینترانت در کتابخانه ها عبارت است از:
1) ارائه پیوسته اسناد و مدارک شرکت ها و سازمان ها
گزارش های سالانه، خبرنامه ها، فهرست های تلفنی، نشانی های پستی، راهنماها و روش های کاری را      می توان از طریق اینترانت در دسترس همگان قرار داد. مباشری (1377) مزایای زیر را برای این رویکرد نسبت به نگهداری اسناد چاپی و کاغذی بیان می کند:
●  توزیع آسان: از آنجا که اسناد و مدارک به صورت الکترونیکی نگهداری می شود و در دسترس می باشد، توزیع نفر به نفر آنها ضرورتی ندارد و هر وقت کسی به سندی احتیاج داشته باشد به وسیله یک مرورگر می تواند نسخه الکترونیکی را دریافت نماید.
●  ارزانی چاپ: کاربران تنها اوراقی را که نیاز دارند و یا قسمت هایی از یک سند را بر روی کاغذ چاپ      می کنند و از این رو در هزینه های مربوط به چاپ و کاغذ صرفه جویی می شود.
●  سهولت تغییر: اسناد الکترونیکی را به سادگی می توان توسط یک ویرایشگر متن یا یک واژه پرداز تغییر داد یا اصلاح کرد.
●  نگهداری متمرکز: تمام اسناد یک شرکت یا سازمان را می توان به صورت متمرکز در شبکه نگهداری کرد و از یک مکان به تمامی آنها دسترسی یافت.
●  دسترسی گسترده: از آنجا که اسناد الکترونیکی قابل انتقال در شبکه می باشند، کاربران می توانند از هر جا به صورت آنی و بی درنگ[17] به آنها دست یابند.
●  سادگی جستجو: با افزودن ضمائم ویژه به اسناد الکترونیکی، امکان جستجوی آنها بر اساس کلیدواژه ها آسان می شود.
 2) دسترسی به موقع و روزآمد به گزارش های فنی و گزارش های مربوط به گردهمایی ها
کارکنان می توانند گزارش های فنی و گزارش های مربوط به گردهمایی ها را از طریق اینترانت مشاهده کنند. علاوه بر آن، برنامه های کاری کارکنان به راحتی از این طریق قابل بازبینی است و هر کسی بخواهد از حضور یک همکار یا ساعت یک کلاس آگاهی یابد، می تواند از این طریق مطمئن شود.
  3) ارائه فهرست کامل منابع موجود در کتابخانه
فهرست های کتابخانه ای از مهمترین ابزار بازیابی اطلاعات می باشد. کاربران می توانند از طریق شبکه اینترانت به فهرست پیوسته کتابخانه ها دسترسی یابند. برای مثال «شرکت فن آوری نفتی چورون»[18] فهرست کامل کتابخانه خود را که بالغ بر 205000 مدرک و 46000 گزارش فنی می باشد بر روی اینترانت شرکت قرار داده است که تنها برای کارکنان شرکت قابل دستیابی است. این فهرست از طریق فیلدهای مؤلف، موضوع و فیلد آزاد قابل جستجو می باشد. وقتی که یک استفاده کننده مدرک مورد علاقه­­­­­ ی خود را بازیابی می کند، گزینه ای تحت عنوان«این کتاب را امانت بده»[19] وجود دارد که با انتخاب آن، یک صفحه پست الکترونیکی باز می شود که فرد  می تواند مشخصات خود را وارد و منبع مورد نظر را مشخص نماید و برای بخش میز امانت ارسال نماید. از آنجا، مدرک مورد نیاز بر روی یک سیستم تحویل مدرک داخلی قرار می گیرد تا در اختیار استفاده کننده قرار بگیرد (کامینگس، 1997).
4) ارائه نشریات تخصصی و اخبار روزآمد بر روی شبکه
نشریات تخصصی مورد استفاده کاربران را می توان به صورت الکترونیکی برای استفاده همزمان توسط افراد مختلف بر روی شبکه قرار داد وهمچنین با کسب اخبار مهم و مرتبط از منابع الکترونیکی و چاپی و نشر آنها بر روی شبکه به ارائه خدمات آگاهی رسانی جاری پرداخت.
5) ایجاد بخش سؤال های متداول (FAQ s)[20]
کتابداران می توانند به این وسیله به سؤال هایی که به طور مکرر از طریق پست الکترونیکی یا سرویس چت پرسیده می شود، از طریق اینترانت به شیوه سریع و هماهنگ و صحیح پاسخ بدهند.
6) ایجاد پیوندهای[21] ساختار یافته به منابع اینترنتی مرتبط
کتابداران از نیازهای اطلاعاتی احتمالی استفاده کنندگان تا حدودی آگاهی دارند بنابراین می توانند مجموعه ای از سایت های مهم و پرمحتوای مرتبط با فعالیت های شرکت یا سازمان را در شبکه اینترنت جستجو کنند و آنها را از طریق پیوندهای ساختار یافته به منظور استفاده کاربران بر روی شبکه اینترانت قرار دهند و از این راه در   هزینه های نسبتاً سنگین استفاده مجدد کاربران از شبکه اینترنت صرفه جویی نمایند (ساندرز[22]، 1997).
7) فراهم آوری امکان ملاقات مجازی افراد بر روی شبکه
یکی از کاربردهای مهم اینترانت امکان ملاقات مجازی و گفتگوی افراد برروی شبکه اینترانت می باشد. حتی می توان ملاقات مجازی و گفتگوی افرادی را که در مکان های پراکنده مثل شعبات کتابخانه حضور دارند، نیز فراهم نمود.
 8) توزیع نرم افزارهای کاربردی بر روی شبکه
کتابداران می توانند جهت توزیع نرم افزارهای کاربردی از اینترانت استفاده کنند که موجب صرفه جویی در وقت و نیروی کار می گردد. کتابداران می توانند به جای اینکه این نرم افزارها را بر روی لوح های فشرده نگهداری کنند، آنها را بر روی شبکه اینترانت ارائه کنند تا کاربران بتوانند به صورت پیوسته از آنها استفاده نمایند.
9) ارائه مواد سمعی و بصری بر روی شبکه
مواد سمعی و بصری یکی از انواع مواد کتابخانه ای هستند که متاسفانه چندان مورد استفاده قرار نمی گیرند. کتابداران می توانند مواد سمعی و بصری را به صورت فایل های رایانه ای بر روی شبکه اینترانت قرار بدهند تا کاربران بتوانند با استفاده از نرم افزارهای مخصوص از آنها استفاده کنند. ویدئوها و برنامه های آموزشی نیز      می توانند از این طریق ارائه شوند تا از مراجعه کارکنان به بخش مواد سمعی و بصری جهت استفاده از ویدئوها و نوارهای آموزشی جلوگیری شود و هر کس در وقت مناسب خود از آنها استفاده نماید.
همچنین بانک های اطلاعاتی پیوسته که مورد استفاده بسیار زیاد کارکنان قرار می گیرند، می توانند از طریق شبکه اینترانت در دسترس آنها قرار بگیرند.
 
نتیجه گیری
استفاده از  فن آوری اطلاعات باعث افزایش بهره وری بسیاری از شرکت ها و سازمان های مختلف می شود. در میان شبکه های رایانه ای، شبکه های اینترانت مناسب ترین شبکه برای یک شرکت یا سازمان می باشند چون در عین حال که با شبکه جهانی اینترنت سازگار هستند و از استانداردهای آن استفاده می کنند، با ارائه خدمات مختلف به کارکنان یک شرکت می توانند نیازهای اطلاعاتی آنها را برآورده کنند. در حقیقت انگیزه و هدف اصلی از نصب شبکه های اینترانت، تسهیل ارتباطات و به اشتراک گذاشتن منابع می باشد خصوصاً به اشتراک گذاشتن منابع اطلاعاتی یکی از دلایل عمده استفاده از اینترانت ها می باشد.
شبکه اینترانت یک روش مناسب برای توزیع اطلاعات توسط کتابخانه ها است. با توجه به حجم عظیم منابع اطلاعاتی موجود در سازمان ها، کارمندان نیاز دارند که به اطلاعات مختلف همانند تغییر سیاست ها و خط مشی ها، اطلاعیه ها، بخش نامه ها، دستنامه های آموزشی، اطلاعات تخصصی، نشریات عمومی و تخصصی واخبار پیش از کهنه شدن اطلاعات دسترسی داشته باشند. کتابخانه ها می توانند با توجه به قابلیت امکانات چند رسانه ای، بسیاری از این اطلاعات را به صورت پیوسته بر روی شبکه اینترانت ارائه نمایند که ارائه الکترونیکی این اطلاعات از طریق شبکه اینترانت موجب می شود تا حجم عظیم منابع اطلاعاتی موجود با کمترین هزینه و تلاش و در کوتاه ترین زمان، در دسترس کارکنان سازمان قرار گیرد.

 

يادداشتها:

1- دانشجوی کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شهید چمران اهواز

[2] - FTP= File Transfer Protocol
[3]- Gopher
[4]- E-Mail=Electronic Mail
[5]- News Group
[6]- Chat
[7]- Browser
[8]- Fire Wall
[9]- User ID
[10]- Password
[11]- Extranet
[12]- Commings
[13]- CD-ROMs
[14]- Bulletin board
[15]- Notes
[16]- Krizman
[17]- Real-Time
[18]- Chevron Petroleum Technology Corporation
[19]- Borrow this book
[20]- Free Asked Questions
[21]- Links
[22]- Saunders  

منابع
1) بابایی، علی اکبر؛ جواهر دشتی، فرانک؛ هاشمی، سیما؛ یقین لو، مهرانگیز (1378). «اینترانت، ارتباط داخلی کم خرج آسان و سریع: نگاهی به روش های نوین برقراری ارتباط در شرکتها و سازمان های پیشرو». ماهنامه تدبیر، 10(92): 66-71.
2) بنزینگ، ماتیو ام (1378). «اینترانت در خدمت کتابداران دیسک های لیزری». فصلنامه پیام کتابخانه، 9(3): 22-26.
3) حسن زاده، مریم (1377). «گسترش اینترانت گام به گام با وب». ماهنامه شبکه، 1(7): 121 .
4) صدری، قاسم (1378). «اینترانت ها و اکسترانت ها». ماهنامه رایانه، 10(83): 48-50 .
5) کریزمن، کارن (1384). راهنمای عملی تأسیس مرکز اطلاع رسانی. ترجمه فریده عصاره. اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
6) گیلوری، عباس (1378). مفاهیم نوین اطلاع رسانی. تهران: نشر چاپار.
7) مباشری، شهاب (1377). «جستاری در وب و اینترانت: نگهداری روی خطِ اسناد». ماهنامه شبکه، 1(7):  104-105 .

8) Commings,Karen (1997). "Library access via corporate intranets". computers in libraries, 17(3): 26-28.
9) Notes,Greg R. (1999). "Minimal Intranets for Libraries". online, 23(1): 74-76
10) Saunders,Laverna (1997). "Good intranets make every library special". computers in libraries, 17(6): 53.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 1387/02/04ساعت 14:59  توسط فرنود حسنی  | 

1 - هاستینگ چیست ؟

معادل کلمه میزبانی می باشد ، Web هاستینگ به سرویس دهنده ای گفته می شود که میزبانی صفحات وب را به عهده دارد .

2 - رابطه دامین با هاستینگ  چیست ؟

دامین نامی است که شما برای سایت خود انتخاب می کنید و هاستینگ  میزبانی است که به دامین شما سرویس دهی می کند ، مانند اختصاص فضا ، ایمیل و ...

3 - هاستینگ  خوب چه ویژگیهایی باید داشته باشد ؟

* - از سرعت بالایی برخوردار باشد .

* - استاندار های بین المللی در آن رعایت شده باشد .

* - از امنیت بالایی برخوردار باشد .

* - تیم پشتیبانی فنی آن فعال ، با تجربه و همیشه آماده باشد .

4 - برای انتخاب نوع سرویس هاستینگ برای دامین خود چه معیارهایی را باید در نظر بگیرم ؟

* - میزان فضا را متناسب با حجم سایت ( فایلها ، بانک اطلاعاتی و ... ) انتخاب نمائید .

* - در صورتی که سایت شما بازدید کننده های زیادی دارد یا در آینده ترافیک بالایی خواهد داشت به پهنای باند ( Bandwidth ) اختصاص یافته توجه نمائید .

* - به Resource های اختصاص یافته به هاستینگ Plan مورد نظرتان برحسب نوع طراحی و برنامه نویسی سایت خود توجه نمائید .

5 - برای تهیه هاستینگ از کجا باید شروع کنم ؟

ابتدا می بایست دامین مورد نظر خود را ثبت کنید ، در صورتی که دامین خود را ثبت کرده باشید می توانید برای آن هاستینگ تهیه نمائید و اگر دامین خود را قبلا ثبت نکرده باشید می توانید ثبت و هاستینگ را در یک زمان انجام دهید  

6 - هاستینگ مورد نظر خود را تا چه مدتی می توانم تهیه کنم ؟

مدت زمان آن را می توانید از 1 تا 10 سال تعیین نمائید ، ضمن اینکه می توانید بعد از تهیه نیز برای تمدید اقدام نمائید .

7 - آیا می توانم پس از تهیه هاستینگ plan ، بعدها آن را به سرویس بالاتری ارتقاء دهم ؟ چه هزینه ای باید بپردازم ؟

بله ، این عمل را می توانید انجام دهید، مابه التفاوت آن قابل پرداخت میباشد.

8 - من دامین خود را توسط شما به ثبت نرسانده ام ، آیا می توانم هاستینگ آن را از شما تهیه کنم ؟

بله ، این عمل بسیار ساده است ، ابتدا می بایست برای دامین ثبت شده خود یک سرویس هاستینگ انتخاب نمائید ، سپس اگر به کنترل پنل دامین ثبت شده خود دسترسی دارید DNS های آن را به DNS های سرورهای ما تغییر دهید . در صورتی که به کنترل پنل دامین خود دسترسی ندارید، از شرکت یا شخصی که دامین را برای شما به ثبت رسانده برای انجام این تغییرات درخواست نمائید .

9 - سیستم عامل سرویس دهنده های شما چیست ؟

در سرویس دهنده های ما از سیستم عامل های Windows 2003 server و RedHat Linux استفاده می شود .

10 - ایمیل های خود را از چه طریقی می توانم چک کنم ؟

* - از طریق وب .

* - از طریق برنامه هایی مانند Outlook express وNetscape Navigator و ...

11 - آیا برای چک کردن ایمیل ها از طریق وب باید به سایت شما مراجعه کنم ؟

خیر ، امکان چک کردن ایمیل ها از طریق همان سایت وجود دارد .

12 - برای چک کردن ایمیل ها از طریق برنامه هایی مانند Outlook مقادیر ،SMTPو POP3 را  چه آدرسی باید قرار دهم ؟

هر دو برابر با اسم سایت خود با پیشوند mail قرار دهید ، مثال :

Incoming mail ( POP3): mail.yourdomain.com

Outgoing mail ( SMTP): mail.yourdomain.com

13 - آیا ایمیل ها را خودم می توانم ایجاد کنم ؟

بله ، این عمل توسط Administrative ایمیل انجام می شود ، شما می توانید توسط آن ایمیل های دیگر را ایجاد ، حذف ، تغییر کلمه عبور و مدیریت نمائید .

14 - منظور از ایمیل Auto Responder چیست ؟

پاسخگویی اتو ماتیک به ایمیل های دریافتی ، شما می توانید یک متن را ذخیره نمائید تا هر گاه به شما ایمیل ارسال می شود بلافاصله آن متن به عنوان پاسخ موقت به فرستنده ارسال شود .

15 - منظور از ایمیل Forwarding چیست ؟

در صورتی که ایمیل دیگری مانند yahoo , hotmail دارید می توانید ایمیل های دریافتی خود را بصورت اتو ماتیک به آن ارجاع ( ّForward ) نمائید .

16 - منظور از Sub دامین چیست ؟

نامی است که قبل از دامین اصلی قرار می گیرد و با نقطه از آن جدا می شود . به عنوان مثالafzarpardaz.com یک دامین است و english.afzarpardaz.com یک Sub دامین است .

17 - منظور از Statistics چیست ؟

آمار و وضعیت سایت از نظر ترافیک ، بازدید کننده ها و مشخصات آنها وضعیت کاربران Online در سایت ، صفحات بازدید شده ، مدت زمان بازدید هر صفحه و ... که این آمار بصورت ساعتی ، روزانه ، ماهیانه و سالانه گزارش داده می شود .

18 - منظور از ODBC چیست ؟

ارتباط بین سایت و بانک اطلاعاتی را ایجاد می کند ، در صورتی که از بانک های اطلاعاتی استفاده می نمائید می توانید این ارتباط را بصورت Online برقرار نمائید .

19 - در سرویس دهنده های شما از چه بانکهای اطلاعاتی استفاده می شود ؟

Access ,SQL  Server ,MySQL.

20 - برای ایجاد بانک MySQL باید با شما تماس بگیرم ؟

خیر ، این امکان برای شما وجود دارد که بصورت Online آن را ایجاد نمائید.

21 - منظور از FTP Account چیست ؟

برای انتقال فایلها از کامپیوتر بر روی سرویس دهنده، حداقل به یک FTP Account برای برقراری ارتباط نیاز دارید . در صورتی که اپراتورهای سایت شما بیش از یک نفر باشند می توانید برای هر کدام یک FTP Account مستقل ایجاد و اجازه دسترسی آنها را به دایرکتوریها یا فایها با قابلیت خواندنی، نوشتنی و ... تعیین نمائید .

22 - آیا سرویس دهنده های شما از Front Page Extensions پشتیبانی می کنند ؟

بله ، همه هاستینگ های ما همراه با نصب Front Page Extentions خواهند بود .

23 - منظور از URL Forwarding چیست ؟

به ارجاع مستقیم سایت شما به آدرس URL دیگر گفته می شود ، به عنوان مثال : اگر در قسمت آدرس ، سایت شما تایپ شود http://www.domain1.com می توانید آدرس دیگری مانند : http://www.domain2.com را تعیین نمائید تا بصورت اتو ماتیک به آن ارجاع( Forward ) شود .

24 - سرویس دهنده های شما از چه Script هایی پشتیبانی می کنند ؟

  Perl , PHP4 , ASP.NET , ASP , ...

25 - برای قراردادن فایلها روی سرویس دهنده ( Upload ) از چه روشی استفاده کنم ؟

برای اینکار3 روش وجود دارد :

* - استفاده از Browser ، بدین منظور می بایست مشخصات سایت خود را به شکل زیر در Browser خود وارد نمائید:

ftp://username:password@yourdomain.com

ftp://yourdomain.com

در صورتی که آدرس دوم را تایپ می نمائید ، نام کاربری و کلمه عبور بعد از چند لحضه از شما درخواست می شود .

* - استفاده از نرم افزارهای متداول مانندWS FTP , Flash FXP , Cute FTP استفاده از آنها بسیار ساده است ، از شما نام کاربری ، کلمه عبور و آدرس FTP درخواست می شود ، به عنوان مثال :

FTP Address : ftp.yourdomain.com        Username : your-username       Password: ******

* - استفاده از کنترل پنل ، که توسط آن میتوانید فایلهای خود را Upload نمائید.

26 - آیا می توانم هر فایلی را که بخواهم روی سایت قرار دهم ؟

  خیر ، شما این اجازه را ندارید که فایل هایی را که متعلق به شما نیست و همچنین فایل ها و برنامه های هک و امثال آن را بر روی سایت خود قرار دهید .

+ نوشته شده در  چهارشنبه 1387/02/04ساعت 14:57  توسط فرنود حسنی  | 

طراحی (ERP (Enterprise resource planning در دهه 80 متولد شد. رشد روزافزون و بی حد تکنولوژی اطلاعات برپایه سخت افزارها و نرم افزارها و همچنین نقش هرچه پررنگتر اطلاعات در زندگی امروزه، نیاز به نوآوری و تغییرات در طراحی و تفکر سیستمی ابزارهای نرم افزاری داشت تا بتواند پاسخگوی این رشد باشد. به همین منظور ERP پا به عرصه وجود گذاشت. هدف های اصلی ERP خلاصه می شد به:
- ایجاد جریان اطلاعات به هدف تصمیم گیری مدیران در سطوح مختلف
- استفاده کارآمد از قسمت های نرم افزار
- کنترل اطلاعاتی+ انبارداری + حسابداری + نیروی انسانی + توزیع + ...
- کمک به تحقق برنامه ها در زمانبندی پیش بینی شده
- قابلیت شکل پذیری (
customization)  به حد اعلاء
- متشکل بودن از بخش های یکپارچه (
modules)

یک سیستم کامل ERP شامل بخش های زیر است:
- مدیریت بازرگانی
- تولید
- فروش
- بازاریابی
- توزیع
- حسابداری
- مالی
- مدیریت منابع انسانی
- مدیریت پروژه
- مدیریت انبار
- تعمیر و نگهداری
- حمل و نقل
- تجارت الکترونیک
همانگونه که مطرح گشت ایجاد جریان اطلاعات یکی از اهداف اصلی
ERP است. لذا کلیه بخش های یک طراحی ERP با یکدیگر مرتبط بوده و جریان اطلاعات بین آنها وجود دارد. این جریان اطلاعات مابین بخش ها و سیستم های مختلف باعث نوعی یکپارچگی در کل سیستم می گردد.
همچنین امکان جایگزینی بخش یا کلیه سیستم های سابق سازمان، سیستم را به یکپارچه شدن تا یکپارچگی کامل هدایت می کند. بدین ترتیب این مسیر منتهی می شود به یک برنامه با یک
Interface مشترک برای تمامی یک سازمان.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 1387/02/04ساعت 14:54  توسط فرنود حسنی  | 

تعریف پورتال

تعریف اولیه پورتال بسیار ساده است : "مکانی (Hub) که ساده ترین کاربران اینترنت با رجوع به آن بتوانند به راحتی از  سرویس های متداول در اینترنت بهره مند شوند و یا  اطلاعات مورد نیاز خود در  را بدست آورند ". هریک از این کلمات دقیقا نشان دهنده ویژگی خاصی از پورتال هستند :

مکان : در اکثر موارد  پورتال به عنوان یک وب سایت با ویژگی های خاص شناخته می شود. این وب سایت می تواند  یک واسط (Interface) بین کاربران و تعدادی وب سایت زیر مجموعه پورتال باشد و یا اینکه به عنوان وب سایتی واسط، بین کاربران و اینترنت قرار گیرد. اما  تعاریفی نیز وجود دارند که مستقیما از لغت وب سایت استفاده نکرده در  این مورد سکوت می کنند : "پورتال دروازه ای است به سایتهای دیگر " و یا "پورتال نقطه ورود کاربران به اینترنت است " .

ساده ترین کاربران : کاربرانی که به پورتال مراجعه می کنند ، لزوما کاربران حرفه ای اینترنت نیستند. پورتال این توانایی را به کاربران می دهد که حتی کم تجربه ترین آنها بتواند از اطلاعات و سرویسهای ارائه شده استفاده کند . بر حسب نوع پورتال ، کاربران آن نیز متفاوتند و شامل کاربران معمولی ، مشتریان ، تولیدکنندگان ، کارمندان سازمان و... باشند .

سرویس های متداول در اینترنت : هر وب سایتی بر حسب نوع فعالیت کاری خود ارائه دهنده سرویس خاصی است . اما یک پورتال باید توانایی ارائه سرویس های عمومی باشد نظیر سرویس پست الکترونیک رایگان ، انجمن ،تالار گفتگو ، اخبار ، نقشه های مرتبط با موضوع پورتال ، جستجو در سایتهای زیر مجموعه و اینترنت ، شخصی سازی توسط کاربر و شخصی سازی توسط پورتال(Tailoring) باشد . در پورتالهای تجاری خدمات خرید و فروش آنلاین ، ارائه کاتالوگ و سیستمهای پرداخت لحاظ می گردند .

اطلاعات مورد نیاز  : یکی از ویژگی های  پورتال  دریافت اطلاعات از سایتهای دیگر(Content aggregation) است . پورتال تنها دریافت کننده اطلاعات است و آنها را به اشتراک می گذارد . به عبارت بهتر پورتال اطلاعاتی که در سایتها و پایگاههای مختلف وجود دارد را  سازماندهی کرده و نمایش می دهد. در نظر داشته باشید که این اطلاعات باید استاندارد شده باشند .

بنابراین  :

  • پورتال ، تولید کننده و مدیریت کننده اطلاعات نیست .

  • پورتال ،  استاندارد کننده اطلاعات نیست .

  •  پورتال ،  یک وب سایت همه کاره نیست .

به عبارت دیگر پورتال چهارچوبی است که اطلاعات و سرویسهای منابع مختلف را کنار یکدیگر قرار داده و تحت یک طرح امنیتی ارائه می دهد . با استفاده از پورتال می توان به یکپارچه سازی سیستمهای مجزا کمک کرده و کاربران  را برای استفاده از خدمات موجود یاری داد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 1387/02/04ساعت 14:50  توسط فرنود حسنی  |